Leerlingen over Ulrich, de man zonder eigenschappen

yport-1

 

16.03.2017

 

De leerlingen willen hun conceptantwoorden op de examenvragen met elkaar delen en daarover discussiëren. Als eerste aanzet geven zij in trefwoorden antwoord op de vraag wat zij van Ulrich, de man zonder eigenschappen, vinden.

 

De klas vindt Ulrich een geval apart. Hij wordt niet sympathiek gevonden. Hij is iemand die praat over dingen die niemand interesseren en geen kwaad kunnen. Daarin lijkt hij op een taxichauffeur. Hij draait overal om heen en klaagt maar door. Hij is onrealistisch, draagt geen oplossingen aan en maakt geen ontwikkeling door. Zijn vader heeft gelijk met zijn kritiek op hem.

 

Hij is alleen maar geïnteresseerd in fundamentele kwesties en in het verleggen van basisprincipes. Hij doet weinig met zijn leven, en is er klaar mee. Als hij zo graag met zichzelf experimenteert, waarom dan geen zelfmoord?

 

Hij is koppig en star, gaat confrontaties uit de weg, vertoont vluchtgedrag, luistert niet naar zijn zuster Agathe, en luistert als secretaris van de Parallelactie naar niemand. Hij luistert alleen maar naar zichzelf en wankelt in zijn geloof.

 

28.03.2017

 

Uitspraken van leerlingen uit het schoolexamen Duitse literatuur 2017:

 

“Ik vind dat Ulrichs doel om zonder eigenschappen te leven onrealistisch is. Alles in het universum heeft eigenschappen. Daar is niets aan te doen.”

 

“Ik vind Ulrich een persoon die je wel als een gevalletje apart kunt omschrijven. Hij had een goede studie als wiskundige achter de rug, maar toch kiest hij ervoor om zich te focussen op iets heel anders. Hij begint namelijk een experiment om de man zonder eigenschappen te worden, een bijzonder experiment. Nadat hij op het idee was gekomen, dacht hij eigenlijk verder nergens meer aan en focust zich op zijn doel. Later in het boek overtuigt hij zijn zus Agathe om ook mee te doen aan het experiment. Toch ziet Ulrich het anders in dan Agathe. Zij wil recht toe recht aan met het experiment beginnen en proberen de andere toestand te bereiken. Ze vraagt meningen van Ulrich, maar hij geeft hier geen fatsoenlijke antwoorden op. Ulrich praat vaak om de vraag heen en luistert eigenlijk helemaal niet naar Agathe.

Hij klaagt oneindig door over het leven in de normale toestand, maar geeft nooit concrete dingen over de andere toestand prijs. Daarom vind ik Ulrich onrealistisch over het feit dat hij de andere toestand wil bereiken. Zoals hij het zich voorstelt, is het onuitvoerbaar, en het is de vraag of hij wel geschikt is om de andere toestand te bereiken. Ik heb zelf het idee dat Ulrich het niet om het experiment zelf doet, maar meer om een einde aan zijn leven te maken.”

 

“Ulrich is een denker, hij heeft veel ideeën, over waar een samenleving op gebaseerd moet worden, hoe mensen van elkaar moeten houden en over wat ieder mens zou moeten doen. Hij doet echter niets, hij laat onmiddellijk zijn standpunten vallen zodra hij enig commentaar krijgt van zijn zus Agathe en hij doet er daarom ook heel lang over om eindelijk uit te leggen wat de andere toestand nu precies inhoudt. Ulrich is ook een man van de wetenschap, hij benadert alles rustig en denkt logisch na voordat hij stappen onderneemt, wat ook goed past bij zijn denkende persoonlijkheid. Hij is niet bang om dingen te proberen of nieuwe wegen in te slaan, hij doorbreekt ook veel taboes in het boek. Ulrich is duidelijk ongelukkig met de normale toestand, dat zie je ook goed aan zijn gedrag, hij wil geen baan nemen, wat perfect in de normale toestand zou passen, maar wil in plaats daarvan vakantie van het leven, dit past precies bij de andere toestand. Ik denk dat Ulrich zeer ongelukkig in het leven staat en probeert om dit te veranderen door zich in te denken hoe een perfecte samenleving er volgens hem uit zou zien. Je ziet namelijk duidelijk dat hij in de gewone samenleving niet past omdat hij geen baan wil, geen doelen wil stellen en zich niet houdt aan de regels van de samenleving (door het doorbreken van het incesttaboe). Dit zijn mijn observaties over het gedrag van Ulrich, kort samengevat: Hij is volgens mij een denker die laf is met zijn woorden maar wel door de regels van de samenleving durft te breken, hij benadert alles als een man van de wetenschap en is duidelijk ongelukkig in de samenleving, en zijn doel is het uitdenken van een samenleving waarin hij wel zou functioneren, gebaseerd op de liefde die hij voor Agathe voelt en op de andere toestand die hij kan ervaren.

Dit vat volgens mij het beste samen wie Ulrich is, nu ga ik hier mijn menig over geven: Ik vind Ulrich vooral laf, hij neemt het nooit op voor zijn standpunten en hij gaat discussie duidelijk uit de weg. Dit vind ik een slechte eigenschap omdat je zijn standpunten hierdoor nooit echt goed uitgelegd krijgt. Het past wel goed bij zijn persoonlijkheid als denker. Daarnaast vind ik wel dat Ulrich alles goed benadert, hij heeft overal een goede, logische verklaring voor en je begrijpt waarom hij alles doet wat hij doet. Dat vind ik een goede eigenschap. Zijn karakter als wetenschapsman zorgt er ook voor dat zijn redeneringen en uitspraken gemakkelijk te begrijpen zijn, in ieder geval voor mij. Ik zie ook duidelijk dat Ulrich ongelukkig is met de normale toestand en de normale samenleving. Veel mensen zijn dit, en je ziet altijd dat mensen dan proberen hun eigen weg te vinden om gewoon te functioneren, Ulrich niet. Ulrich doet afstand van de normale toestand en vindt iets anders, de andere toestand en hij klampt zich aan deze toestand vast alsof het zijn enige redding kan zijn, en misschien is dat voor hem ook zo. Mijn grootste probleem met Ulrich is dat hij niets doet of bereikt, in ieder geval niets fysieks. Ik weet dat de andere toestand gaat over niets willen of hoeven bereiken maar ik zie alles nog steeds vanuit het oogpunt van de normale toestand. Vanuit mijn oogpunt is Ulrich meer een mislukkeling. In die zin ben ik het eens met zijn vader, hij heeft niets bereikt en wil dit ook duidelijk niet gaan doen.”

 

“Ik vind Ulrich vooral irritant. Dit heeft waarschijnlijk voor een groot deel te maken met het feit dat hij nergens echt voor staat en nooit goed voor zichzelf en zijn standpunten opkomt. Natuurlijk hij heeft ideeën en meningen genoeg (wat overigens interessant is voor iemand die geen eigenschappen wil hebben), maar hij verdedigt ze nooit echt, terwijl hij in de tussentijd ook niet wil toegeven dat zijn ideeën mogelijk onaf zijn. Hij geeft pas iets in de richting van een antwoord wanneer Agathe hem daar praktisch genoeg toe dwingt. De reden ook dat ik haar geweldig vind. Opkomen voor zichzelf doet hij ook niet echt. Als zijn vader wil dat hij iets doet, doet Ulrich het, ook al heeft hij daar absoluut geen zin in.

Misschien is walgen niet het juiste woord, maar in zekere zin walg ik van Ulrich en zijn manier van doen. Ik heb een sterke afkeer van mensen die bij de minste en geringste weerstand de andere kant op gaan. Dit zou gezien worden als geen eigenschappen hebben. Sowieso denk ik dat het onmogelijk is om geen eigenschappen te hebben. Het hebben van geen eigenschappen is namelijk al een eigenschap.”

 

Met dank aan Marcel Wesdorp voor de vriendelijke toestemming Yport_1 te reproduceren.

 

Advertenties